BENG wat moeten wij daarmee?

0 comment

Voor alle nieuwbouw, zowel woningbouw als utiliteitsbouw, geldt dat aanvragen van de omgevingsvergunning vanaf 1 januari 2020 moeten voldoen aan de eisen voor bijna energieneutrale gebouwen (BENG).

BENG-indicatoren

In Nederland leggen we vanaf 1 januari 2020 de energieprestatie voor bijna energieneutrale gebouwen vast aan de hand van 3 eisen:

  1. de maximale energiebehoefte in kWh per m2 gebruiksoppervlak per jaar
  2. het maximale primair fossiel energiegebruik, eveneens in kWh per m2 gebruiksoppervlak per jaar
  3. het minimale aandeel hernieuwbare energie in procenten

(het aantal kWh per m2 is per gebouwtype anders deze eisen zijn door de overheid vastgesteld in het volgende document: Kamerbrief over voortgang energiebesparing gebouwde omgeving )

Deze eisen vervangen de EPC, de huidige eis voor nieuwbouw. BENG is gebaseerd op de Trias Energetica, een driestappenstrategie om een energiezuinig ontwerp te maken. De huidige methode om de energieprestatie van woningen te berekenen (de EPC) voldoet niet meer. Je kunt bijvoorbeeld een grote glaswand in een gebouw zetten en de EPC-eis halen door deze energieverliezen bij glas te compenseren met zonnepanelen; de huidige nieuwbouweis houdt geen rekening met het energieverlies van de woning door de gebouwvorm.

Er is daardoor bij de huidige eis geen relatie met het energieverbruik per m2. De BENG-eisen houden hier wel rekening mee. Er wordt een aparte eis gesteld aan de buitenkant van een gebouw, de zogenoemde schil, om de energiebehoefte te limiteren. Dit noemen we BENG 1. Daarnaast moet de energievraag van een gebouw zo veel mogelijk uit hernieuwbare energie bestaan: de BENG 3-eis. En tenslotte moet de resterende energiebehoefte zo efficiënt mogelijk worden opgewekt: BENG 2

1. Energiebehoefte

Voor het bepalen van de energiebehoefte wordt de energiebehoefte voor verwarming en koeling opgeteld. Deze kijkt naar een optimale kwaliteit van de gebouwschil waarbij zowel de verhouding glas ten opzichte van dichte gevel, de mate van isolatie, de mate van kierdichting en de aanwezigheid van koudebruggen een rol speelt. Niet alleen isolatie, maar juist het samenspel van bovenstaande factoren, de vorm (geometrie) en de ligging van een gebouw zijn van belang om de energiebehoefte van een gebouw zo veel mogelijk te beperken. BENG 1 gaat over al deze factoren. Hierbij wordt gerekend met een vastgesteld ‘neutraal’ ventilatiesysteem. De energiebehoefte kan worden ingevuld met hernieuwbare of fossiele energie.

Met de volgende punten dient extra rekening gehouden te worden bij Beng 1:

  • Stedenbouwkundig ontwerp / verkaveling van de woning
  • Compact ontwerp
  • Orientatie glas
  • Thermische schil
  • Ventilatie

2. Primair fossiel energiegebruik

Het primair fossiel energiegebruik is een optelsom van het primair energiegebruik voor verwarming, koeling, warmtapwaterbereiding en ventilatoren. Voor utiliteitsgebouwen telt ook het primair energiegebruik voor verlichting en voor bevochtiging (indien aanwezig) mee. Voor zowel woningen en utiliteitsgebouwen geldt dat, als er PV-panelen of andere hernieuwbare energiebronnen aanwezig zijn, de opgewekte energie van het primair energiegebruik wordt afgetrokken.

De volgende punten zijn belangrijk bij Beng 2:

  • Efficiente installties
  • warmteafgifte op een efficiente manier
  • Efficient tapwater systeem

Verschil tussen energiebehoefte en het primair fossiel energiegebruik

Bij primair fossiel energiegebruik worden de systeemverliezen (zoals leidingverliezen bij verwarming), hulpenergie (zoals pompen) en het rendement van de opwekkers (zoals de CV-ketel) meegenomen. Bij energiebehoefte is dat niet het geval.

3. Aandeel hernieuwbare energie

Het aandeel hernieuwbare energie wordt bepaald door de hoeveelheid hernieuwbare energie te delen door het totaal van hernieuwbare energie en primair fossiel energiegebruik.
Hier zijn verschillende mogelijkheden in hernieuwbare energie denk hierbij aan:
  • Zonne-energie
  • Biosmassa door bijvoorbeeld een paletkachel
  • Externe duurzame warmtelevering

Bent u a klaar voor de toekomst?

Om goed voorbereid de toekomst in te gaan kunnen wij als BimBuildings advies geven op het gebied van duurzaamheid. Denk hierbij aan BENG de MPG of algemeen duurzaam bouwen. De volgende elementen geven een opzetje naar welke veranderingen mogelijk zijn. Daarnaast kunt u altijd vrijblijvend in gesprek met ons om te kijken wat de aangescherpte eisen voor uw bedrijf gaan betekenen en waar de eventuele knelpunten gaan plaats vinden.

Opnieuw ontwerpen

De introductie van BENG maakt het nodig om energie vanaf de eerste
pennenstreek mee te nemen bij de ontwikkeling van woningen. Het
stedenbouwkundig plan en het schetsontwerp van de woningen
bepalen de keuzevrijheid in het vervolgproces.

  • Maak massastudies en bereken welke varianten mogelijk zijn.
  • Maak oriëntatieschetsen en beoordeel welk effect die hebben op het energieconcept.
  • Bekijk de mogelijkheden van externe warmtelevering.
    Als bij de eerste stappen de juiste keuzes zijn gemaakt, is er in het
    vervolgproces ook nog wat te kiezen. Dan zijn er verschillende opties
    om met goede thermische isolatie, de juiste installaties en hernieuwbare energie aan BENG te voldoen.

Nu ervaring opdoen

Veel bouwpartijen werken vanuit concepten. Wie op tijd klaar wil zijn
voor invoering van BENG, doet er goed aan deze concepten nu al te
toetsen aan de nieuwe eisen. De eerste ervaringen geven het
volgende beeld:

  • BENG 1 is het meest kritisch. Er is nog veel denk- en ontwerpwerk
    nodig om de energiebehoefte van woningen terug te brengen tot
    maximaal 25 kWh/m2.
  • BENG 2 is bij grondgebonden woningen haalbaar met concepten op
    basis van aardgas, elektriciteit en externe warmtelevering. In gestapelde bouw zijn in de praktijk alleen concepten op basis van elektriciteit, externe warmtelevering of biomassa haalbaar.
  • BENG 3 is bij grondgebonden woningen haalbaar met zonne-energie. In hoogbouw is daar vaak te weinig dakvlak voor. PV op gevels is aanvullend mogelijk. Daarnaast is externe warmtelevering
    vanuit een duurzaam warmtenet, een centrale warmtepomp of een
    biomassaketel een optie.
Share this:

Leave a Comment

Your email address will not be published.