Bouwen in 2026: niet meer, maar anders

Nederland heeft een woningtekort. Dat weet iedereen. Maar de reflex om dat op te lossen door simpelweg meer te bouwen, mist de kern van het probleem. Want het gaat niet alleen om aantallen. Het gaat om de manier waarop we wonen, en of die nog past bij de samenleving van nu.

De doorstroom die er niet komt

Neem de oudere woningeigenaar met een ruime koopwoning, gekocht toen er nog vier kinderen thuis waren. Die woning is allang te groot, maar er is geen reden om te vertrekken. Een nieuwbouwappartement van vergelijkbare kwaliteit kost al gauw anderhalf keer zoveel. Dus blijft men zitten waar men zit. De doorstroom stokt, en daarmee de hele markt.

Dit is geen individueel probleem. Het is een structureel gevolg van een woningaanbod dat niet aansluit op wat mensen in verschillende levensfases daadwerkelijk nodig hebben. Zolang we blijven bouwen wat we altijd bouwden, los je het tekort niet op, ook niet als je het volume verdubbelt.

Anders wonen werkt wel

Dat het ook anders kan, bewijst een project in Harderwijk waarbij BimBuildings betrokken was. Twintig kleine woningen van rond de vijftig vierkante meter, gebouwd voor een woongemeenschap van vijftigplussers. Geen grote appartementen op de vijfde verdieping met een klein balkon, maar gelijkvloerse woningen met een eigen voordeur, omgeven door groen. Klein wonen, maar niet alleen wonen.

De gemeenschappelijke voorzieningen maken het verschil: een gezamenlijke ruimte voor verjaardagen en ontmoetingen, een logeerunit voor als er bezoek komt. En wie verkoopt, verkoopt aan de volgende op de wachtlijst. Zo behoudt de gemeenschap haar karakter.

Het project stond snel vol. Er is een wachtlijst.

Dit soort initiatieven vraagt om lef, van bewoners die het initiatief nemen, en van gemeentes die grond en ruimte beschikbaar stellen. Maar het laat zien dat de vraag er is. Mensen willen best kleiner wonen, als het alternatief maar goed genoeg is.

Slimmer bouwen als voorwaarde

Anders wonen vraagt ook om anders bouwen. Prefabricatie speelt daarin een steeds grotere rol. Door elementen in een fabriek te produceren, werk je droger, sneller en met minder mensen op de bouwplaats. In een sector met een hardnekkig personeelstekort is dat geen bijzaak.

Maar prefab werkt alleen als het goed is geëngineerd. Als de maatvoering niet klopt, past de gevel er straks niet voor langs. Dat is precies waar BIM zijn waarde bewijst: elk onderdeel, van constructie tot installatie, is digitaal uitgedacht voordat er ook maar iets de fabriek uitrijdt. Minder mensen op de steiger, meer zekerheid over het resultaat.

De complexiteit van de Nederlandse bouw maakt dat niet eenvoudig. Vrijwel geen enkel gebouw hier lijkt op een ander. Elke welstandscommissie heeft zijn eigen eisen, elk project zijn eigen details. Maar dat is ook precies waarom goede engineering het verschil maakt, en waarom er geen ontkomen aan is.

De echte blokkade

De grootste rem op alle bovenstaande ontwikkelingen zit niet in techniek of in geld. Het zit in tijd. Het traject van grond naar bouwwerk duurt in Nederland gemiddeld acht tot tien jaar. In Amerika is dat twee tot drie jaar. Dat verschil wordt voor een groot deel veroorzaakt door bezwaarprocedures van omwonenden die hun uitzicht of hun weiland willen behouden.

Iedereen wil dat er meer woningen komen. Maar niet hier, en niet nu. Die houding kost ons jaren. En jaren zijn precies wat we niet hebben.

Een langetermijnvisie op regelgeving, minder wisselende eisen per kabinetsperiode en meer ruimte voor lokale wooninitiatieven: dat zijn de randvoorwaarden waaronder bouwen in Nederland echt kan versnellen.

Wat dit vraagt van de sector

De kennis is er. In het onderwijs wordt steeds meer aandacht besteed aan duurzaam bouwen, houtbouw en renovatie. Bedrijven investeren in omscholing. BimBuildings draagt zelf bij via onderwijsmodules bij het Deltion College en lezingen over 3D scanning en materiaalkeuze.

Maar kennis alleen is niet genoeg. Het vraagt ook om opdrachtgevers, gemeentes en ontwikkelaars die bereid zijn buiten de gebaande paden te denken. Niet het zoveelste rijtjeshuis of het zoveelste appartementenblok, maar woonvormen die aansluiten op hoe mensen nu en in de toekomst willen leven.

De stip op de horizon, circulair bouwen als standaard in 2050, staat er. De weg ernaar toe begint met de bereidheid om het anders te doen.

Wil je meer weten over hoe BIM en houtskeletbouw bijdragen aan slimmer en duurzamer bouwen? Neem contact op met Herwin Kampjes via 0383035355 of stuur een mail naar info@bimbuildings.nl.